Wat is de Cultuurmonitor?
De Cultuurmonitor brengt cijfers, analyses en bronnen over de cultuursector samen op één plek. Daarbij is het goed om onderscheid te maken tussen het Dashboard en de domein- en themapagina’s. Het Dashboard wordt doorlopend aangevuld met nieuwe cijfers zodra die beschikbaar komen. De domein- en themapagina’s bieden duiding, context en samenhang en worden periodiek geactualiseerd.
De Cultuurmonitor is geen volledige registratie van alles wat er in de cultuursector gebeurt. We werken met gegevens uit bestaande, betrouwbare en traceerbare bronnen. Omdat definities, meetmomenten en geografische indelingen per bron kunnen verschillen, zijn niet alle cijfers of gebieden één op één vergelijkbaar. Waar mogelijk brengen we landelijke, provinciale en gemeentelijke gegevens wel in samenhang bijeen, zodat ontwikkelingen, verschillen en overeenkomsten beter zichtbaar worden.
Ook de regionale cultuurmonitors bouwen voort op deze werkwijze. Waarde van Cultuur in Noord-Brabant en de Cultuur- en Erfgoedmonitor Gelderland maken gebruik van dezelfde structuur als de landelijke Cultuurmonitor en van één gezamenlijke database. Zo versterken landelijke en regionale monitoring elkaar en ontstaat een beter verbonden beeld van het culturele landschap in Nederland.
Voor wie is de Cultuurmonitor?
De Cultuurmonitor is er voor beleidsmakers, bestuurders, onderzoekers, journalisten, cultuurprofessionals en andere geïnteresseerden die ontwikkelingen in het culturele leven in Nederland willen volgen, duiden en vergelijken.
Hoe werkt de Cultuurmonitor?
De Cultuurmonitor ontsluit informatie over de Nederlandse culturele en creatieve sector. Omdat cultuur echter geen vastomlijnd begrip is, kiezen we bewust voor een brede en fluïde opvatting van cultuur. We gaan daarbij uit van cultuur ‘in brede zin’: gesubsidieerd en niet-gesubsidieerd, buitenshuis en binnenshuis, professionele kunst en amateurkunst, individueel en collectief. Als omstandigheden veranderen, kunnen nieuwe domeinen of thema’s aan de Cultuurmonitor worden toegevoegd.
De Cultuurmonitor bouwt voort en sluit zoveel mogelijk aan op eerdere monitoringsinstrumenten als Cultuur in beeld (Ministerie van OCW, tot 2017), Het culturele leven (SCP, 2018) en de Cultuurindex en De Staat van Cultuur(Boekmanstichting, 2013-2019).
Domeinpagina’s
Domeinen binnen de Cultuurmonitor zijn te vergelijken met culturele ‘disciplines’ of ‘subsectoren’. Op dit moment bevat de Cultuurmonitor informatie over de domeinen Architectuur, Audiovisueel, Beeldende kunst, Design, Erfgoed, Games, Letteren, Ontwerp, Muziek en Theater. De domeinpagina’s updaten we jaarlijks.
Op de domeinpagina’s is informatie over elk domein in een vaste volgorde te vinden. Achtereenvolgens bieden de pagina’s een selectie kerncijfers over het domein, beschrijven ze de belangrijkste ontwikkelingen en identificeren ze welke kennislacunes er nog zijn. Onderwerpen die hierbij aan bod komen zijn onder andere inkomen, werkgelegenheid, bezoek en beoefening, regionale spreiding en toegankelijkheid.
Themapagina’s
De themapagina’s van de Cultuurmonitor behandelen actuele en belangrijke onderwerpen die niet alleen in één cultureel domein spelen, maar van belang zijn voor de hele cultuursector. Themapagina’s plaatsen ontwikkelingen in perspectief en maken het mogelijk dwarsverbanden tussen domeinen te ontdekken.
Op dit moment biedt de Cultuurmonitor informatie over de volgende thema’s: Beroepspraktijk, Digitale transformatie, Diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid, Duurzaamheid, Cultuur in de regio, Cultuur en participatie en Cultuur en geldstromen. Elk jaar worden deze thema’s geactualiseerd en kennen een vrijere vorm.
Dashboard
Achter de Cultuurmonitor zit een database met veel indicatoren die verschillende aspecten van het culturele leven over meerdere jaren laten zien. In de database hanteren we een flexibele omgang met indicatoren. We stellen geen beperkingen aan de totale set indicatoren, maar wel aan individuele indicatoren. Deze dienen in elk geval meerjarig en duurzaam verzameld te worden, betrouwbaar en traceerbaar te zijn, en relevant en overkoepelend inzicht te bieden. Dit stelt ons in staat om indicatoren toe te voegen wanneer daar aanleiding voor is. We hebben meer dan 230 indicatoren op nationaal niveau en meer dan 140 op regionaal niveau.
Jaarrapportage
De domein- en themapagina’s van de Cultuurmonitor worden periodiek geüpdatet. Eén keer per jaar maken we echter een samenvattend overzicht van de culturele sector en bundelen we de meest actuele teksten in een jaarrapportage. De jaarrapportage biedt geldt als archief van de Cultuurmonitor.
Hoe maken we de Cultuurmonitor?
Voor het onderzoek ten behoeve van de monitoring baseren we zo veel mogelijk ons op bestaande bronnen, publicaties en datasets. Deels zijn dit bronnen die de hele cultuursector betreffen, zoals de Monitor Creatieve Industrie of de Satellietrekening Cultuur & Media (CBS). Daarnaast brengt de Cultuurmonitor belangrijke gegevens en inzichten uit relevante thematische, sectorale en regionale rapportages op geaggregeerd niveau samen op een centrale plek. Voorbeelden van bronnen waaruit data verzameld worden zijn vrijetijdsbestedingsonderzoek (Boekmanstichting in samenwerking met Mulier Instituut en CBS, Vrijetijdsomnibus), de Monitor Amateurkunst (LKCA), de Games Monitor (Dutch Game Garden en NEO Observatory), de Erfgoedmonitor (RCE) en de verschillende brancheverenigingen.
De Cultuurmonitor is geen volledige registratie van alles wat er in de cultuursector gebeurt. De Cultuurmonitor brengt cultuurdata, onderzoek en duiding samen op één plek. Samen met partners, stakeholders en experts verzamelt de Boekmanstichting doorlopend nieuwe gegevens en inzichten over de cultuursector. Nieuwe cijfers worden toegevoegd aan het Dashboard zodra ze beschikbaar zijn; in de domein- en thema-analyses bieden we context en verdieping.
Regionale cultuurmonitoring als bouwsteen voor het landelijke beeld
Lokale en regionale overheden spelen een belangrijke rol in het Nederlandse cultuurbeleid. Zij zijn verantwoordelijk voor veel culturele voorzieningen en financiering, en hebben daarom behoefte aan goede regionale cultuurdata.
Om hieraan bij te dragen, werkt de Boekmanstichting samen met provincies en andere partners aan regionale cultuurmonitors. Deze monitors bieden verdiepend inzicht in het culturele landschap per provincie en maken vergelijking tussen regio’s mogelijk. Waarde van Cultuur in Noord-Brabant en de Cultuur- en Erfgoedmonitor Gelderland maken daarbij gebruik van dezelfde structuur als de landelijke Cultuurmonitorwebsite, inclusief dashboard, en bouwen voort op één gezamenlijke database. Zo zijn gegevens op landelijk, provinciaal en gemeentelijk niveau in samenhang te raadplegen.
In de afgelopen jaren werkten we ook aan regionale monitors voor onder andere de Metropoolregio Amsterdam, Friesland en Cultuurmonitor Zeeland
Niet alle landelijke data is goed uit te splitsen naar regio, en niet alle lokale data is direct bruikbaar voor landelijke analyses. Juist daarom is afstemming belangrijk. De kennis en expertise uit regionale monitors voeden de landelijke Cultuurmonitor, terwijl landelijke analyses helpen om regionale ontwikkelingen beter te duiden. Zo ontstaat een completer en samenhangender beeld van het culturele landschap in Nederland.
Wie maken de Cultuurmonitor?
Maartje Goedhart
Onderzoekscoördinator
Maartje is verantwoordelijk voor de coördinatie en uitvoering van de verschillende onderzoeksprogramma’s en -projecten binnen de Boekmanstichting. Zij stuurt het onderzoeksteam aan en draagt zorg voor de continuïteit van de Cultuurmonitor.
Maxime van Haeren
Onderzoeker
Domeinen: Design, Beeldende kunst
Thema’s: Diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie
Thomas de Hoog
Onderzoeker
Domeinen: Architectuur
Thema’s: Duurzaamheid, Cultuur en participatie, Cultuur en geldstromen
Daarnaast is hij verantwoordelijk voor de database.
Jan Jaap Knol
Directeur
Jan Jaap heeft alle teksten kritisch meegelezen en is co-auteur van het samenvattend overzicht van de culturele sector in de jaarrapportage.
Rosa Schiavone
Onderzoeker
Domeinen: Letteren
Thema’s: Diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie
Sita Struijke
Onderzoeker
Domein: Games
Thema’s: Digitale transformatie en Cultuur en geldstromen
Britt Swartjes
Onderzoeker
Domeinen: Muziek en Theater
Thema’s: Beroepspraktijk, Cultuur en participatie
Jonathan Verwey
Onderzoeker
Domeinen: Erfgoed en Audiovisueel
Thema’s: Cultuur en geldstromen, Cultuur in de regio
Begeleidingscommissie
- Koen van Eijck (Hoogleraar cultuursociologie, Erasmus Universiteit (voorzitter)
- Ellen Loots (Assistant Professor in Cultural Economics and Entrepreneurship, Erasmus Universiteit)
- Remco Hoekman (Directeur, Mulier Instituut)
- Dennis Stam (lid MT directie Erfgoed en Kunsten, Ministerie van OCW)
- Astrid Weij (directeur, Kunsten ’92)
- Pieter Bots (Beleidsadvisuer, Raad voor Cultuur)
- Fenna van Hout (Beleidsmedewerker cultuur en maatschappij, VNG)
- Peter Drenth (Gedeputeerde bij provincie Gelderland)
- Namens de fondsen in wisselende samenstelling: Nina Pigaht (Fonds voor Cultuurparticipatie), Iris Daalder (Fonds voor Cultuurparticipatie) en Marianne van de Velde (Fonds Podiumkunsten).
Met veel dank aan
- Wendy Lubberding voor haar analyse van de Trends en ontwikkelingen bij het domein Theater.
- Nadine Ridder voor haar bijdrage aan het thema Diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie.
- Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (Subsidiënt)
- Van Ons (Realisatie website, dashboard en CMS)
- Al onze gesprekspartners en meelezers
- Alle collega’s van de Boekmanstichting en voormalig medewerkers van de Cultuurmonitor
Op de hoogte blijven?
Via de nieuwsbrief van de Boekmanstichting blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom de Cultuurmonitor.
Toegankelijkheid
Als Boekmanstichting vinden we het belangrijk dat de Cultuurmonitor voor iedereen toegankelijk en bruikbaar is. In 2022 hebben we daarom deze website laten doorlichten op toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking. Van Ons heeft vervolgens verschillende aanpassingen doorgevoerd die de toegankelijkheid voor gebruikers met een schermlezer vergroten.
Loopt u op deze website tegen een toegankelijkheidsprobleem aan, of heeft een vraag of opmerking? Dan horen we graag van u! U kunt contact met ons opnemen via het contactformulier of telefonisch via 020-6243736.
Verantwoording beeld: Lisa Maatjens (fotografie).